De Atlantikwall bij Katwijk
Tijdens onze vakantie in Denemarken leerden we in het Bunkermuseum in Hanstholm een hoop over de Atlantikwall. We vonden het nu tijd om deze Atlantikwall eens bij Katwijk te gaan bekijken en zo konden we meteen een bezoek brengen aan het Nationaal Park Hollandse Duinen i.o.
De Atlantikwall
Tijdens de Tweede Wereldoorlog had Duitsland een groot deel van Europa bezet. Groot-Brittannië hadden zij echter niet in hun bezit. En vanaf die eilanden kwam het gevaar voor hen uit het westen. Daarom werd in 1941 besloten tot de bouw van de Neue Westwall, later de Atlantikwall genoemd.
Dit zou een 5000 kilometer lange verdedigingslinie worden van Noorwegen tot en met Frankrijk. Duizenden bunkers van beton, tienduizenden bouwwerken van baksteen, ontelbare kilometers prikkeldraad, loopgraven en veldversterkingen, lange anti-tankmuren en -tankgrachten en allerlei soorten strand- en wegversperringen werden er aangelegd.
Een Stützpunkt
Je zou denken dat de Atlantikwall een aaneengesloten muur is. Niets is minder waar. De verdediging van de kust was opgebouwd uit een keten van losstaande steunpunten. Deze werden door de Duitsers Widerstandsnest of Stützpunkt genoemd.
Een Stützpunkt heeft een groter oppervlak en een grotere bezetting dan een Widerstandsnest. Je moet bij een Stützpunkt denken aan kustbatterijen, luchtafweerstellingen, radarstellingen en andere “grotere” en belangrijkere functies binnen de Atlantikwall. De bunker in Hanstholm (Denemarken) was gebouwd ter verdediging van het Kattegat.
De Atlantikwall bij Katwijk
Maar goed, Katwijk dus. Katwijk en Noordwijk vielen binnen de Stützpunktgruppe Katwijk-Noordwijk. Dat houdt in dat zij een verzameling zijn van Widerstandsnester en Stützpunkte. Dit gebied met infanteriesteunpunten verdedigde én de kust én het land.
Je zou denken: Katwijk? Maar de Rijn komt uit in Katwijk en aan de monding van deze lag een haven. Ook ligt vliegveld Valkenburg niet zo heel ver weg. De Duitsers achtten een landing door de vijand hier dus reëel.
De Atlantikwall bij Katwijk nu
Voor de aanleg van de Atlantikwall werd de boulevard nagenoeg in zijn geheel gesloopt. Na de oorlog is deze gereconstrueerd. Tijdens archeologische opgravingen in 2014 werden er huizen, een Duits insigne, munten, resten van de tankmuur, versperringen en zware bunkers gevonden. Hergebruik zat overigens toen al in de Nederlanders: de huidige keermuur bij de boulevard is voor een groot deel opgebouwd uit opgestapelde betonnen funderingsblokken van aspergeversperringen die tijdens de oorlog op het strand stonden.
De meeste delen van de Atlantikwall zijn na de oorlog gesloopt, toch zie je in het landschap nog sporen van deze verdedigingslinie.
Bij Katwijk moet je daarvoor naar het Nationaal Park Hollandse Duinen i.o. . Hier kun je nog lopen over de anti-tankmuren en vindt je nog de zogenaamde drakentanden.
Een mooie wandeling langs alle restanten van de Atlantikwall in Katwijk vind hier. Je kunt goed (betaalt) parkeren in Katwijk.
Meer wandelen
Een leuke manier van wandelen zijn de podwalks van Het Verhaal van Nederland. Wij hebben er drie gelopen: de Romeinen in Nijmegen, Jagers en Verzamelaars in Anloo en Een beter Mens in Veenhuizen.
Andere mooie wandelingen zijn bij de Moerputtenbrug in Noord-Brabant, de Groene Jonker in Zuid-Holland of Boswachterspad ’t Lange Pad in Flevoland.
Wandelen door de duinen kan op Ameland, in het Nationaal Park Zuid-Kennemerland en bij de Hondsbossche Duinen.
Heb je nog vragen? Stel ze in een reactie via het reactie formulier hieronder.